opcje baza firm mapa strony newsletter
Newsletter
Zapisz się do naszego newslettera
a będziesz na bieżąco z najważniejszymi wydarzeniami oraz z najświeższymi promocjami w naszym biurze rachunkowym.
wyslij
O Cechu
Pliki do pobrania
"Wszystko wydaje się niemożliwe tym, którzy niczego nie próbują. "


Rozdział IV

Historia rzemiosła w Polsce po II wojnie światowej

W wyniku zniszczeń II – giej wojny światowej stan rzemiosła w Polsce spadł do 35% stanu przedwojennego. Rok 1945 zapoczątkował odbudowę rzemiosła oraz ponowną aktywizację  samorządu gospodarczego rzemiosła.
W Lublinie powstaje pierwsza po wyzwoleniu Izba Rzemieślnicza, a następnie izby takie powstają w Warszawie i w innych wojewódzkich miastach, a to w miarę przesuwania się frontu na Zachód. Powstają również i Cechy  i powiatowe Związki Cechów.

W r. 1946 odbywa się w Bydgoszczy IV Ogólnopolski Kongres Rzemiosła (a pierwszy po wyzwoleniu), na którym rzemiosło wysunęło swoje postulaty pod adresem władz państwowych  i partyjnych, a dotyczące m. innymi rozszerzenia uprawnień cechów, przymusu cechowego, uzupełnienia listy rzemiosł itp.

W r. 1947 ukazuje się nowa lista rzemiosł.

W r. 1948 następuje częściowa zmiana prawa przemysłowego, wprowadzająca przymus cechowy, a następnie wprowadzająca do życia okręgowe związki cechów.
W ten sposób stworzono nowe warunki dla zorganizowania rzemiosła w instytucję powszechną, przymusową i zdyscyplinowaną – tzw. samorząd gospodarczy rzemiosła (Cechy, PZC, OZC, Izby Rzemieślnicze i Związek Izb Rzemieślniczych).

Śledząc historię rozwoju rzemiosła indywidualnego w okresie powojennym to jak pisze w swej pracy dyplomowej pt. “Zezwolenia na działalność gospodarczą rzemiosła indywidualnego  i przemysłu prywatnego” Władysław Szal – Kierownik Wydz. Przemysłu w R.N. w Opolu (r.1962). Czas ten można podzielić na 4 charakterystyczne okresy:

I okres to lata 1945 – 1948, na które przypada szybka odbudowa rzemiosła  ze zniszczeń wojennych. W okresie tym sprzyjał rozwojowi rzemiosła przychylny stosunek władz państwowych i duże zapotrzebowanie społeczeństwa na wyroby rzemiosła.

II okres w historii rzemiosła przypada na lata 1949 – 1953. W okresie tym rozpoczęła się i była bardzo energicznie prowadzona akcja wypierania i ograniczania tzw. prywatnej inicjatywy”, do której zaliczano i rzemiosło. W okresie tym na skutek błędnych tez politycznych, łamania praworządności i nadmiernych obciążeń poglądowych, które uważano jako instrument walki klasowej – spadał gwałtownie stan rzemiosła.

III okres w historii rzemiosła przypada na lata 1954 – 1957. Jest to okres rustyfikacji potrzebnego gospodarce narodowej rzemiosła indywidualnego, zapoczątkowany uchwałą Nr 581 Rady Ministrów z dnia 19 VIII 1954 r. w sprawie rozwoju usług i zwiększenia rynkowej masy towarowej i przez rzemiosło.  Na odnowę rzemiosła miało wielki wpływ zarządzenie  nr 101 Prezesa  Rady Ministrów z dnia 14 IV 1956 r. o postępowaniu Prezydiów Rad Narodowych w sprawach dotyczących rzemiosła , wskazujące między innymi na konieczność ścisłego przestrzegania prawa przemysłowego. Zdecydowany i jasny kierunek dla rozwoju rzemiosła dały dopiero uchwały VII Plenum K.C. PZPR, które określały polityczny stosunek do rzemiosła  i wskazały rolę gospodarczą rzemiosła w Polsce.

Jedną z podstawowych uchwał VII Plenum pozwolę tutaj przytoczyć dla przypomnienia rzemiosłu wagi jaką partia przywiązuje do roli rzemiosła. Uchwała ta brzmi: “ Pomocą i opieką winno być otoczone rzemiosło indywidualne, w stosunku do którego w ubiegłym okresie popełniano poważne błędy. Należy skończyć z fałszywą praktyką traktowania rzemieślnika jako przedstawiciela obcej socjalizmowi warstwy. Przeciwnie rzemiosło winno być traktowane jako ważne uzupełnienie socjalistycznego przemysłu państwowego i spółdzielczego, przede wszystkim w dziedzinie usług i produkcji na potrzeby ludności”.  Uchwały VII Plenum K.C. PZPR zostały w podobny sposób ujęte również i w uchwałach VIII Plenum K.C. PZPR, które zalecają rozwój drobnych zakładów przemysłowych i rzemieślniczych w tych dziedzinach gospodarczych, w których mogą przyczynić się do wzrostu masy towarowej na rynku i urozmaicenia asortymentów.

W okresie III liczba warsztatów rzemieślniczych zaczyna szybko wzrastać, a to dzięki bodźcom ekonomicznym stosowanym przez Władze Państwowe. Do bodźców tych należą: kredyty, ulg podatkowe, przydział lokali i zwiększanie przydziału surowców oraz obniżka czynszu.

IV okres historii rzemiosła przypada na lata od 1958 r. do chwili obecnej. Okres ten początkowo było okresem stabilizacji rzemiosła, a w ostatnich latach charakteryzuje się ponownym wzrostem warsztatów rzemieślniczych zwłaszcza warsztatów  usługowych z branży budowlanej na wsi. Zwłaszcza uchwała nr 194 Rady Ministrów z dnia 9 VI 1960 r. przyczyniła się do rozwoju tych warsztatów usługowych. Uchwała ta zakłada wzrost warsztatów rzemieślniczych na naszym terenie w latach 1961 – 1965 do liczby około 650 a stan zatrudnienia do około 1000 osób.

W oparciu o wytyczne Partii i wydane ustawy i uchwały władz państwowych całe nasze społeczeństwo na czele z klasą robotniczą przekonało się, że rzemiosło w ustroju państwa budującego socjalizm jest potrzebne i spełnia pożyteczną w gospodarce narodowej rolę. Rzemieślnik pracujący osobiście w warsztacie jest sojusznikiem robotnika, chłopa i inteligenta  w budowie naszej ojczyzny i widzi w umacnianiu i osiągnięciach demokracji ludowej przyszłość dla siebie i swych dzieci.
   
Dla lepszego zorientowania czytelnika o rozwoju rzemiosła w Polsce w okresie po  II wojnie światowej podaję (drugostronną) tabelę ilustrującą ten rozwój z podziałem na :

a)stan rzemiosła w Polsce
b)stan rzemiosła na Opolszczyźnie
c)stan rzemiosła na Ziemi Raciborskiej

1. Tab. Stan Rzemiosła w latach 1945

A - Ilość Warsztatów, B - Stan zatrudnienia

Rok W POLSCE NA OPOLSZCZYŹNIE NA ZIEMI RACIBORSKIEJ OKRES
A B A B A B

1945

112.370

231.100

659

1.003

182

201

I OKRES

1946

121.468

265.651

2946

4.217

301

423

1947

138.613

312.907

4215

8.475

416

637

1948

134.443

300.067

4346

8.715

556

856

1949

118.470

241.740

3704

6.686

511

783

II OKRES

1950

93.884

158.897

2998

4.764

482

734

1951

88.147

138.158

2768

4.453

407

704

1952

88.644

132.435

2763

4.115

346

556

1953

82.611

123.865

2682

4.042

311

546

1954

87.882

133.184

2.825

4.425

299

570

III OKRES

1955

89.627

129.571

2.917

4.506

310

560

1956

98.262

140.437

3.152

5.054

355

607

1957

133.376

212.755

4.355

7.966

445

882

1958

135.920

227.084

4.347

7.845

432

782

IV OKRES

1959

134.474

226.690

4.298

7.658

414

774

1960

133.733

223.258

4.401

7.647

422

723

1961

134.883

225.811

4.463

7.240

427

701

1962

134.300

226.700

4.414

7.132

443

699

1963

132.447

227.938

4.592

7.315

515

755

1964

135.612

241.318

4.699

7.787

517

773

1965

138.515

254.638

4.957

8.327

527

849

1966

147.400

 

5.318

9.193

558

924

1967

159.600

 

5.816

9.991

602

983

1968

167.600

332.604

5.992

10.696

631

1.053

1969

170.300

339.366

6.178

11.259

647

1.131

Przydatne linki
© 2019 Cech Racibórz - Portal Cechu Rzemiosł w Raciborzu
wykonanie: Margomedia Sp. z o.o.
Portal www.cechraciborz.com.pl wykorzystuje pliki cookies, czyli tzw "ciasteczka". W przypadku braku akceptacji korzystania z plików cookies prosimy o opuszczenie strony.
Zamknij